Công nghệ giao diện não-máy tính giúp bệnh nhân bị liệt nói được

0
21

Từng chỉ có thể được tưởng tượng như một cảnh trong khoa học viễn tưởng, một bệnh nhân mắc chứng liệt nửa người và mất ngôn ngữ nói “Xin chào” tại Bệnh viện liên kết thứ hai của Đại học Giao thông Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Tây Bắc Trung Quốc.

Đó là nhờ công nghệ giao diện não-máy tính (BCI) đã làm nên điều đó, được hỗ trợ bởi Bệnh viện trực thuộc thứ hai của Đại học Giao thông Tây An, kết hợp với Trường Kỹ thuật Cơ khí thuộc Đại học Giao thông Xi’an, được báo cáo là trường hợp đầu tiên trên toàn thế giới và gây được nhiều sự chú ý.

Bệnh nhân bị tổn thương tủy sống sau khi ngã từ trên cao xuống chỉ có thể giao tiếp với bác sĩ thông qua việc chớp mắt. Nhưng thông qua công nghệ BCI, bệnh nhân có thể “nói” những suy nghĩ của mình bằng cách nhìn vào màn hình máy tính đang phát xung các ký tự. “Đây là trường hợp đầu tiên trong lĩnh vực y tế trên toàn thế giới, theo nghiên cứu của chúng tôi. Nói ‘Xin chào’ chỉ là bước thành công đầu tiên. Chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng menu ngôn ngữ và giúp bệnh nhân diễn đạt nhiều hơn như họ muốn thông qua Công nghệ BCI“, Wang Gang, Phó Giám đốc bệnh viện, nói với Global Times.

BCI là một công nghệ sử dụng các điện cực khác nhau để thu thập các tín hiệu điện sinh học được tạo ra bởi hoạt động của não, sau đó xử lý và phân tích các tín hiệu thông qua máy tính để giải mã các tín hiệu như chuyển động và thị giác, nhằm đạt được sự tương tác giữa người và máy tính, theo Tân Hoa xã.

Hiện tại, công nghệ BCI đã được sử dụng rộng rãi trong giáo dục, quân sự, y tế và các lĩnh vực khác.

Trong lĩnh vực y tế, BCI có thể được sử dụng để chẩn đoán các bệnh thần kinh não, dự đoán và ngăn chặn sự khởi phát của bệnh động kinh, và hỗ trợ đào tạo phục hồi chức năng cho bệnh nhân đột quỵ, v.v… Tuy nhiên, việc ứng dụng BCI trong lĩnh vực y tế chăm sóc nguy kịch vẫn còn nhiều hạn chế. Wang nói nhận định: “Xin chào” đơn giản thể hiện một bước tiến lớn trong việc sử dụng BCI ở những bệnh nhân nặng. Nó được kỳ vọng sẽ cho phép giao tiếp hiệu quả hơn giữa bệnh nhân mất chức năng nói, nhân viên y tế và gia đình của họ, cũng như giúp bệnh nhân bày tỏ suy nghĩ bên trong chính xác hơn. Có hai mô hình cho bệnh nhân hiện nay. Một là cung cấp các vấn đề hiện tại và câu trả lời nơi bệnh nhân có thể chọn lựa bằng cách xem hình ảnh thích hợp. Ví dụ, có những hình ảnh đen trắng nhấp nháy dưới hai từ: ăn uống. Có vẻ như chúng đang nhấp nháy mà không có sự khác biệt, nhưng vẫn có sự khác biệt về tần số nhấp nháy của chúng có thể kích hoạt các điện não đồ khác nhau trong não. Công nghệ BCI có thể thu thập điện não đồ và phân tích sự khác biệt về tần số để cho biết bệnh nhân đang nhìn vào hình ảnh nào, sau đó dịch ra nếu họ muốn ăn hoặc uống. Một mô hình khác tương tự như đánh máy. Bệnh nhân có thể đánh vần những gì họ muốn nói bằng cách nhìn vào 26 chữ cái trên màn hình. Wang giới thiệu “xin chào” theo cách này. “Nhân viên y tế thường yêu cầu bệnh nhân chớp mắt và hỏi họ ‘bạn có khát không’ hoặc ‘bạn có muốn đi vệ sinh không?’ Nếu bệnh nhân có điều gì khác mà họ muốn bày tỏ, chẳng hạn như họ muốn gặp người thân nào, các bác sĩ không thể biết chính xác”, Wang nói.

Ông lưu ý rằng công nghệ BCI có thể giúp bệnh nhân bày tỏ những suy nghĩ khác nhau và những nhu cầu cao cấp hơn của họ. Wang nói: “Những bệnh nhân bị nhồi máu não lớn hoặc thiếu máu cục bộ có sóng não bất thường, khiến nỗ lực sử dụng công nghệ BCI ít thành công hơn”, Wang nói thêm rằng “với sự phát triển của công nghệ BCI, tôi mong muốn nhiều bệnh nhân bị bệnh não nghiêm trọng cũng có thể lên tiếng”. Các bác sĩ, với sự hỗ trợ của giáo sư về công nghệ, đang xem xét việc thay thế màn hình bằng máy tính bảng hoặc điện thoại để làm cho thiết bị di động hơn và có thể được lắp đặt bên cạnh giường bệnh nhân.

Trong tương lai, Wang hy vọng công nghệ BCI sẽ không chỉ ghi lại các tín hiệu từ các trung tâm thị giác mà còn cả các vùng não trước, đỉnh và hồi hải mã, có liên quan đến các tín hiệu não phức tạp như suy nghĩ, cảm xúc và ký ức.

P.A.T (NASATI), theo Global Times, 21/8/2020